Հայաստանի պետական պարտքը շարունակում է աճել, իսկ նրա սպասարկման ծախսերը՝ ներառյալ տոկոսավճարները և մայր գումարները, մեծ բեռ են դառնում պետական բյուջեի համար։ 2024 թվականի առաջին ինն ամիսներին կառավարությունը արդեն 560 մլրդ դրամ (մոտ 1.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար) է հատկացրել պարտքի վճարումների համար։
Ընդ որում, միայն տոկոսավճարները կազմում են պետական բյուջեի շուրջ 10%-ը, ինչը նվազեցնում է սոցիալական և տնտեսական այլ ծրագրերի ֆինանսավորման հնարավորությունները։
Ներքին և արտաքին պարտքի աճի առանձնահատկությունները
Կառավարությունը ավելի շատ ուշադրություն է դարձնում ներքին պարտքի աճին, որը հնարավոր է դարձնում դրամային պարտավորությունների սպասարկումն առանց փոխարժեքի տատանումների։ Ներքին պարտքը ձևավորվում է պետական գանձապետական պարտատոմսերի թողարկմամբ, որոնք հիմնականում ձեռք են բերում Հայաստանի քաղաքացիները՝ դարձնելով նրանց կառավարության պարտատերեր։ Արտաքին պարտքի դեպքում ամենամեծ վարկատուներն են Համաշխարհային բանկը, Ասիական զարգացման բանկը և Եվրասիական զարգացման բանկը, որոնք կազմում են արտաքին վարկերի մեծամասնությունը։
Պարտքի վճարումների դժվարությունները 2025 թվականին
Առաջիկա տարիների ընթացքում Հայաստանի պետական պարտքի սպասարկումը դառնում է ավելի ծանր։ Ֆինանսների նախարարության տվյալներով՝ 2025 թվականին կառավարությունը մոտ 2.3 մլրդ դոլարի գումար պետք է վճարի մայր գումարների և տոկոսավճարների համար։ Այդ վճարումների մեծ մասը ներառում է եվրոբոնդերի մարումները, արտաքին և ներքին վարկերի սպասարկումը։ Կանխատեսվում է, որ պետական բյուջեն հնարավոր է չկարողանա բավարարել այդ ծախսերը միայն ներքին եկամուտներով, ուստի նոր պարտք ներգրավելու անհրաժեշտություն կարող է առաջանալ։
Առաջիկա տարիների մարտահրավերները
2029 և 2031 թվականները նույնպես համարվում են ծանր տարիներ պետական պարտքի սպասարկման առումով՝ եվրոբոնդերի մարումների պատճառով։ Կառավարության նպատակն է առավելագույնս պահպանել ներքին պարտքի բաշխումը՝ կանխատեսելիության և կայունության նպատակով, և հնարավորության դեպքում խուսափել ավելորդ արտաքին պարտքից։
Հայաստանի պետական պարտքի բարձրացումը պահանջում է արդյունավետ կառավարում և ռազմավարական մոտեցումներ՝ պարտքի բեռը կայուն և կառավարելի դարձնելու համար։ Տնտեսական կայունության ապահովման համար կարևոր է նաև վերանայել բյուջետային ծախսերի առաջնահերթությունները՝ հնարավորինս նվազեցնելով պարտքային կախվածությունը։
Աղբյուր՝ ՀԵՏՔ
ABNews
Ինչպես է պետական պարտքը սահմանափակում Հայաստանի զարգացման ծրագրերը
Լուրեր | 2024/11/04 06:09
Տարածել
Կարդացեք նաեւ
Լուրեր | 2026/07/02 20:20
Հուլիսի 2-ի կարևոր լուրերը
1. Ուրսուլա ֆոն դեր Լայեն. «Եթե Ռուսաստանը փակի իր շուկան, ԵՄ-ն կբացի դռները հայկական արտադրանքի առաջ»Երևանում ընթացող բարձր մակարդակի հանդիպման ժամանակ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հանդես է եկել հայաստանյան շուկայի պաշտպանությանն ուղղված կոշտ և աջակցող հայտարարությամբ։Տնտեսական ճնշումների հակազդումը. Դիվանագետն ընդգծել է, որ Ռուսաստանը փորձում է ճնշում գործադրել Հայաստան...
Լուրեր | 2026/07/02 19:19
Հուլիսի 2-ի բիզնես լուրերը
ՏԵՂԱԿԱՆԵՄ-ն պատրաստ է բացել իր 450 միլիոնանոց շուկան հայկական ապրանքների համար, եթե ՌԴ-ն փակի սահմանները. Ուրսուլա ֆոն դեր ԼայենԵրևանում ընթացող հանդիպմանը Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի կողմից հնարավոր տնտեսական բլոկադայի կամ լոգիստիկ/սանիտարական խոչընդոտների դեպքում Բրյուսելն ունի պատրաստի պլան. ԵՄ-ն կբացի իր 450 միլիոնանոց սպառողական շուկան հայկական...
Լուրեր | 2026/07/02 19:12
«Խոստում» համահայկական նախաձեռնության պաշտոնական մեկնարկ
2026 թվականի հուլիսի 1-ին «Մատենադարանում» պաշտոնապես մեկնարկեց «Խոստում» համահայկական նախաձեռնությունը, որի նպատակն է ստեղծել ազգային և հոգևոր արժեք, որը կփոխանցվի սերնդեսերունդ՝ միավորելով հայերին իրենց հավատքի, պատմության, մշակույթի և արմատների շուրջ։«Խոստումը» պարզապես խաչերի հավաքածու կամ խորհրդանիշ չէ։ Այն համահայկական նախաձեռնություն է, որը կոչ է յուրաքանչյուր հայի՝ իր անձնական խոստումը տալ...
Լուրեր | 2026/07/02 18:31
Որ ընկերություներն են Հայաստանի Խոշոր հարկատուները. առաջատար տասնյակի կառուցվածքը
Հայաստանի Հանրապետության Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2026 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից պետական բյուջե վճարված եկամտային հարկի ծավալը կազմել է 96.64 մլրդ դրամ։ Այս ցուցանիշը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ (84.3 մլրդ դրամ) աճել է 12.35 մլրդ դրամով կամ 14.7%-ով։Մակրոտնտեսական համամասնություններ Խոշոր հարկատուների եկա...